Upadłość konsumencka

Czym jest upadłość konsumencka

Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe przeznaczone dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które stały się niewypłacalne — czyli utraciły zdolność do regulowania swoich wymagalnych zobowiązań. Jego celem jest oddłużenie osoby, przy jednoczesnym możliwie najpełniejszym zaspokojeniu wierzycieli z majątku dłużnika.

Od reformy z 2020 roku przepisy są znacznie bardziej liberalne niż wcześniej: sąd ogłasza upadłość konsumencką bez badania, czy do zadłużenia doszło z winy dłużnika. Okoliczności powstania długu mają znaczenie dopiero na etapie ustalania planu spłaty — i mogą wpłynąć na jego długość (od 12 miesięcy do 84 miesięcy) albo — w przypadku rażącego niedbalstwa — na jego zaostrzenie.

Z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk przejmuje zarząd masą upadłości (majątkiem dłużnika). Wszelkie egzekucje komornicze prowadzone w stosunku do dłużnika zostają zawieszone i ostatecznie umorzone — wszystkie roszczenia wierzycieli są od tej pory realizowane wyłącznie w trybie postępowania upadłościowego.

Kto może złożyć wniosek

Z upadłości konsumenckiej może skorzystać każda osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, która jest niewypłacalna — niezależnie od tego, czy do zadłużenia doprowadziły okoliczności życiowe, czy błędne decyzje finansowe. Ocena okoliczności powstania długu wpływa na długość ewentualnego planu spłaty, ale co do zasady nie zamyka drogi do oddłużenia.

Niewypłacalność w rozumieniu prawa zachodzi, gdy dłużnik opóźnia się z wykonaniem wymagalnych zobowiązań pieniężnych co najmniej trzy miesiące. Nie jest konieczne, żeby zadłużenie było ogromne — wystarczy brak możliwości bieżącej obsługi zobowiązań.

Plan spłaty a umorzenie bez planu

Po zakończeniu fazy likwidacyjnej (sprzedaż majątku przez syndyka) sąd może:

• →Ustalić plan spłaty wierzycieli — od 12 do 36 miesięcy (przy braku winy w powstaniu długu) albo do 84 miesięcy (przy rażącym niedbalstwie). Po wykonaniu planu pozostałe zobowiązania zostają umorzone.
• →Umorzyć zobowiązania bez planu spłaty — gdy dłużnik nie posiada żadnych środków i przez co najmniej 5 lat nie będzie w stanie spłacać zobowiązań (sytuacja trwałej niezdolności do spłaty).
• →Warunkowo umorzyć zobowiązania — jeżeli niezdolność do spłaty ma charakter przejściowy. Po 5 latach dłużnik może wystąpić o ostateczne umorzenie pozostałych długów.